Leidraad communicatie rondom levenseinde

Leidraad communicatie rondom besluit behandeling gericht op herstel te staken wegens infauste prognose

Auteurs: M. vd Jagt, E. Kompanje, H. de Geus, M. Voskamp (juridische zaken), H.Prins (geestelijk verzorger), E. Ruit

Versie dd. 22-07-21

 

Flowchart

Deze heeft ten doel de hieronder beschreven handelswijze passend bij goed medisch hulpverlenerschap te ondersteunen, een uniforme aanpak zoveel mogelijk te waarborgen, en om belangrijke adviezen die kunnen helpen bij een goede begeleiding van naasten en familie van patiënten die gaan overlijden niet over het hoofd te zien.

 

Verantwoording

Als er geen medische indicatie meer is voor de behandeling en geen concreet behandeldoel, is de behandeling ‘medisch zinloos.’ De behandeling voldoet dan niet meer aan de professionele standaard en dient te worden gestaakt. Omdat  het oordeel over (het staken van) medisch zinloos handelen een medisch-professioneel oordeel is komt die beslissing toe aan de arts. De arts kan door een wettelijk vertegenwoordiger of familielid niet gedwongen worden een medisch zinloze behandeling te staken, in te zetten of voort te zetten.
Deze leidraad heeft ten doel om handvatten te bieden bij communicatie rondom staken van behandelingen en in het bijzonder in het geval van initieel gebrek aan consensus tussen het medisch team en wettelijk vertegenwoordiger(s) over het medisch besluit BGH te staken wegens infauste prognose: het ontbreken van reële behandeldoelen die zullen resulteren in een acceptabele kwaliteit van leven. Het overkoepelend doel is uiteindelijk een voor alle betrokkenen zo goed mogelijke afsluiting van het IC traject, waarbij de regels en verplichtingen die gelden in het kader van de medische behandelovereenkomst en goed hulpverlenerschap kunnen worden nageleefd, met behoud van een menswaardige, respectvolle en begripvolle medische begeleiding van familie/naasten. Het primaire uitgangspunt is en blijft altijd de goede en gepaste medische zorg voor de patiënt zelf.

Overige overwegingen

  • Indien op het MDO behandeldoelen worden geformuleerd die – bij niet behalen – mogelijk kunnen leiden tot het besluit om BGH te staken , overweeg dan laagdrempelig en als extra begeleiding naar familie het inseinen van een geestelijk verzorger; tel nr tussen 7-23h: 39058.
  • De wettelijk vertegenwoordiger/familie kan een besluit/voornemen om BGH te staken voorleggen aan de rechter. Daarvoor moeten zij een advocaat inschakelen die de zaak via een spoedprocedure (kort geding) voorlegt aan de rechtbank. De rechter kan een beslissing van het medisch team overrulen, maar is zelf geen arts en zal zich daarom beperken tot een (terughoudende) toets van de medische overwegingen van de behandelaars. Daarvoor is het belangrijk dat die overwegingen, en ook de gesprekken en afspraken, goed worden gedocumenteerd. Als de wettelijk vertegenwoordiger/familie een advocaat inschakelt, omdat men het niet eens is met staken van BGH, neem dan contact op met de afdeling Juridische Zaken van het EMC: tel nr 34986/32949 (tijdens kantooruren). Bij een eventuele procedure bij de rechtbank kunnen zij ook als vertegenwoordiger optreden van en met de behandelaars.
  • “Recht op second opinion” kan om zwaarwegende redenen van worden afgeweken, bijvoorbeeld fase 3 van pandemie (code zwart)
  • Verzoek om overplaatsing naar buitenland wordt i.p. gehonoreerd/gefaciliteerd door ons. Hiervoor zijn een aantal voorwaarden/zorgvuldigheidseisen: 1) er dient een duidelijke termijn te worden gesteld waarbinnen de overplaatsing (d.w.z. transport + ontvangend ziekenhuis/arts) geregeld moet zijn door de familie (streef bv naar <72h, maar indien afspraken daarover vastlopen, escaleer naar afdelingshoofd); 2) vergewis je als behandelend arts van de ontvangende partij (beoogd ziekenhuis en arts in buitenland dient bekend te zijn; vergewis je dat de arts aldaar overtuigd is dat verdere behandeling zinvol is); 3) blijf oog houden voor het belang van de patiënt (bv is transport in belang of resulteert dit in extra schade of “lijden” voor de patiënt?) Maak dit ook bespreekbaar.

 

Web Links

https://www.knmg.nl/actualiteit-opinie/columns/column/wat-als-familie-van-terminale-patient-wil-dat-alles-gedaan-wordt.htm (communicatie/kies woorden zorgvuldig)

https://www.knmg.nl/web/file?uuid=7d93d97b-5c50-4368-99f6-c250f4459c53&owner=5c945405-d6ca-4deb-aa16-7af2088aa173&contentid=412&elementid=2897297 (recht op second opinion)

NB niet alle zorgverzekeraars vergoeden second opinion indien niet via arts aangevraagd.

https://www.knmg.nl/web/file?uuid=5b592f51-3ba1-4f55-b2ad-e4088a47ed63&owner=5c945405-d6ca-4deb-aa16-7af2088aa173&contentid=84523&elementid=2897213 (inzage in dossier handreiking KNMG)

https://nvic.nl/sites/nvic.nl/files/Einde%20leven%20leidraad%202.0%20februari%202021.pdf (NVIC richtlijn einde leven)

“Indien er geen overeenstemming tussen behandelteam en patiënt/vertegenwoordigers kan worden bereikt, dient de beslissing t.a.v. het staken van een behandeling te worden uitgesteld.”

https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBDHA:2021:2579 (jurisprudentie conflict rondom staken behandeling op IC)