Spreken met tracheostoma

Protocol Spreken met tracheostoma (Passy Muir Valve)

Auteur: Angela Spronk

Versie: juni 2021

 

Dit protocol is bedoeld voor IC artsen en IC verpleegkundigen

Door luchtpassage langs de stembanden mogelijk te maken kan een patient spreken. Dit kan bereikt worden door de cuff leeg te maken en een spreekklep te plaatsen. Er zijn 2 soorten spreekkleppen:

  • De “Passy Muir Valve”, dit is een spreekklep die in het beademingscircuit past
  • De “gewone” spreekklep, deze spreekklep kan alleen geplaatst worden als de patient niet beademd wordt

Dit protocol gaat met name over de Passy Muir Valve (PMV).

Voordelen PMV

  • Minder atelectase (1)
  • Eerder kunnen spreken (2)
  • Verbeteren van communicatie(2)
  • Minder aspiraties (3)
  • Vroegtijdig trainen van slikfunctie en hoestreflex (3)
  • Reuk en smaak mogelijkheid (3)

Patient selectie

Alle patiënten met een tracheacanule in weanschema 2 en 3, zonder contra-indicatie.

Contra-indicaties

Contra-indicaties voor spreken aan de beademing:

  • Tracheacanule i.v.m. bovenste luchtweg obstructie
  • Complicaties van de tracheotomie (infectie, bloeding)
  • Zodanig gedaald bewustzijn dat de patient geen opdrachten uit kan voeren
  • Ppeak>25cmH2O
  • Massale sputumproductie

Plaatsen passy muir valve

  • 1e keer door verpleegkundige samen met arts-assistent/intensivist met ervaring met plaatsen
  • Nadien door verpleegkundigen met ervaring met plaatsen
  1. Zuig diep uit via de tracheacanule en zuig mond en keel leeg
  2. Zet de beademing op NIV en behoudt beademingsvoorwaarden. Alarm Ppeak<35
  3. Zuig de cuff in stapjes van 2ml per keer leeg en zuig tegelijk uit via de tracheacanule
  4. Check of het etCO2 nul is aan de beademing (indien niet nul: plaats geen passy muir valve)
  5. Plaats de passy muir valve direct op de canule, dan het tussenstukje en dan het beademingscircuit zoals hieronder en moedig patient aan om te praten
  6. Controleer de patient op uitputting en beadem zo nodig weer zonder passy muir valve
  7. In de nacht altijd beademen in pressure support modus zonder passy muir valve

Als het etCO2 niet nul is, overweeg dan een kleinere canule.

Complicaties

Er zijn weinig adverse events bij het gebruik van een PMV. Mogelijke complicaties zijn:

  • Aspiratie. Echter vanwege lekkage van lucht van de longen naar de keel tijdens inademing zal aspiratie minder snel optreden
  • Volledige afsluiting van de luchtweg indien route langs tracheacanule geobstrueerd raakt . Daarom alarminstelling Ppeak<35 essentieel.

Weanschema’s

Zie Protocol ontwennen van de beademing met een tracheacanule

  • Schema 1: Plaats zo vaak als mogelijk de “gewone” spreekklep tijdens weansessies.
  • Schema 2 en 3:
    • Vervang dagelijks 1 weansessie voor PMV met NIV
    • Biedt in beademingstijd ook de PMV aan, maar niet langer dan geplande weantijd die dag
    • Vanaf weansessies >1 uur: plaats ook de gewone spreekklep i.p.v. kunstneus

Trainen gaat voor weanen, indien fysiotherapeut niet kan uitbreiden met trainen: vertraag het weanen. Trainen kan gecombineerd worden met PMV + NIV aan vaste beademingsmachine, echter niet met beademingsmachine op de gang vanwege problemen met adequate bevochtiging bij lekkage bij NIV.

Slikfunctie beoordelen

  • Vraag laagdrempelig logopedie in consult via revalidatie geneeskunde.
  • Doordat er een luchtstroom langs de keel gaat wordt slikken beter getraind dan met opgeblazen cuff.
  • Zodra er normaal stemgeluid gemaakt wordt door patient kun je het slikken beoordelen met een lepel water.
  • Als het water vanaf de lepel goed wordt doorgeslikt kun je overwegen uit te breiden met vla en yoghurt.
  • Als er te weinig kracht is zal de slik niet goed uitgevoerd worden of het water door de luchtlekkage weggeblazen worden voordat het in de mond van de patient zit.

Literatuur

  1. Sutt et al, crit. Care 2016. Speaking valves in tracheostomised ICU patients weaning off mechanical ventilation – do they facilitate lung recruitment?
  2. Sutt et al, J. crit Care 2015. The use of tracheostomy speaking valves in mechanically ventilated patients results in improved communication and does not prolong ventilation time in cardiothoracic intensive care unit patients.
  3. Dettelbach et al. Head neck 1995. Effect of the passy muir valve on aspiration in patients with tracheostomy.